Zakopane, piękno Tatr i cały świat

Dolina Kościeliska, schronisko Ornak

Dolina Kościeliska

Dolina Kościeliska to najpopularniejsza i druga co do wielkości dolina w Tatrach polskich. Urozmaicona rzeźba terenu, bogaty świat roślin i zwierząt, czyni ją jedną z najpiękniejszych dolin tatrzańskich. Dolina ma bogatą historię związaną z górnictwem i hutnictwem, obfituje również w liczne jaskinie i wywierzyska krasowe.

Do Doliny Kościeliskiej, dostaniemy się z dworca autobusowego w Zakopanem, bądź z Alei 3-go Maja. Bezpośrednio kursują busy i autobusy, ale można również dojechać autobusem jadącym w kierunku Czarnego Dunajca lub dol. Chochołowskiej. To około 12-15 min jazdy. Wybierając się prywatnym pojazdem, do dyspozycji mamy kilka parkingów samochodowych. Opłata za parking to około 20-30 zł za cały dzień. Parkingi samochodowe, znajdują się po drugiej stronie ulicy, na przeciwko wejścia do doliny. Tuż przed wejściem po prawej stronie stoi gospoda Harnaś, w której mogą Państwo się posilić, a przy okazji zagrzać w zimowej porze po wycieczce.

Parking

Wejście na szlak

Dolina Kościeliska, to stosunkowo bardzo prosty szlak, idealnie nadaje się dla rodzin z dziećmi. Nie ma tutaj żadnych ekspozycji, a jego jedyną trudnością, może być pokonanie szlaku wózkiem, ale tylko w końcowej fazie. Szlak robi się wtedy kamienisty i trudny do pokonania. Dla maluchów wskazane jest nosidełko, większe dzieci poradzą sobie na nogach. Osoby, które z różnych względów nie są wstanie pokonać trasy, mogą podjechać 4 km dorożką konną. Dorożki stoją po prawej stronie na początku szlaku, podjazd następuje do Hali Pisanej, ostatnie 2 km już trzeba przejść na pieszo. Wchodząc do parku, musimy zakupić bilet wstępu.  Ceny biletów do Parku Tatrzańskiego przedstawiają się następująco:

  • bilet normalny 5 zł
  • bilet ulgowy 2,50 zł
  • bilet 7-dniowy normalny 25 zł
  • bilet 7-dniowy ulgowy 12,50 zł
  • bilet grupowy normalny (grupa do 10 osób) 45 zł
  • bilet grupowy ulgowy (grupa do 10 osób) 22,50 zł.

Informacje

  • Długość szlaku – około 6 km w jedną stronę ( w obie strony około 12 km)
  • Kolor szlaku  zielony
  • Trudność szlaku – łatwy
  • Czas przejścia – około 1h 40` w jedną stronę.
  • Najwyższy punkt – Hala Ornak – 1100 m n.p.m
  • Zakaz wprowadzania psów. 

 

Szlaki, które odchodzą, ze szlaku na Ornak:

  • Czarny szlak na lewo- Ścieżka nad Reglami,  Przysłup Miętusi 50`
  • Czerwony szlak na lewo – Czerwone Wierchy 3h 50`przez Wyżnia Kira Miętusia
  • Czarny szlak na prawo – Dolina Lejowa 40`, Niżna Polana Kominiarska 40`, Dolina Chochołowska 2 h
  • Czarny szlak na lewo – Jaskinia Mroźna
  • Niebieski szlak na prawo – Hala Stoły 1h 10`
  • Żółty szlak na lewo – Hala Pisana przez Wąwóz Kraków
  • Zielony szlak na lewo – Czerwone Wierchy (Ciemniak) 3h 55`przez Dolinę Tomanową szlak odchodzi przed podejściem do schroniska Ornak.
  • Czarny szlak – Smreczyński Staw 30`
  • Żółty szlak na lewo – Smocza Jama
  • Czerwony szlak na prawo – Jaskinia Mylna
  • Czarny szlak na prawo – Jaskinia Raptawicka
  • Żółty szlak na prawo – Przełęcz Iwaniacka skręt za schroniskiem.

Opis szlaku

Wycieczkę rozpoczynamy na wysokości 927 m n.p.m. w Kirach, a skończymy ją przy schronisku Ornak. Po lewej stronie znajduje się tablica informacyjna, wraz z mapą turystyczną.

 

Szeroka bita droga, prowadzi w głąb doliny, tuż obok kilku zabudowań. Następnie ciągnie się wzdłuż potoku Kościeliskiego, który będzie Wam towarzyszył prawie przez całą drogę. Dochodzimy do Polany o nazwie Niżnia Kira Miętusia, aby następnie znaleźć się przy charakterystycznym zwężeniu Niżnej Kościeliskiej Bramy, zwanej też bramą Kantaka. Po drugiej stronie potoku na nad lustrem wody,  w roku 1887 Towarzystwo Tatrzańskie umieściło tutaj tablice pamiątkową na cześć dzielnego obrońcy praw narodu polskiego, Kazimierza Kantaka. Kantak był wielkim miłośnikiem Tatr. Położona zaraz za bramą, rozległa polana pokryta wiosną krokusami, to Wyżnia Kira Miętusia. Z polany roztacza się widok na okoliczne szczyty Tatr reglowych.

Dolina Kościeliska znana jest również z pasterstwa, w jej górnej części stoi drewniany szałas pasterski, gdzie do dzisiaj prowadzony jest wypas kulturowy owiec i krów. Tatrzański Park Narodowy czuwa nad tym, aby bacowie nosili strój góralski, mówili gwarą, oraz używali tradycyjnego sprzętu i kultywowali obrzędy pasterskie. W bacówce można kupić produkty z mleka owczego, jak oscypek, bundz czy żętycę. Od maja do września, można podpatrzeć technologię produkcji oscypka. Produkty te muszą być wyrabiane zgodnie z historycznymi recepturami.

Wiatr halny – zniszczenia

W Dol. Kościeliskiej w 2014 roku w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia, przeszła tędy potężna wichura, podmuchy wiatru osiągały prędkość około 200 km/h. Wiatr wtedy połamał kilkadziesiąt tysięcy metrów sześciennych drzew, od tamtej pory krajobraz Doliny Kościeliskiej zmienił się diametralnie. W miejscach, gdzie kiedyś stał gęsty las, zostało zaledwie kilka drzew. To była największa w skutkach wichura od lat. Przez długi czas, szlak do Dol. Lejowej i na Polanę Stoły był zamknięty z powodu prac związanymi z usuwaniem powalonych drzew.

Kontynuacja szlaku

Tuż za szałasem, szlak się rozgałęzia. Przed mostkiem na Kościeliskim Potoku odchodzi w lewo czerwony szlak w Dolinę Miętusią, którym dojdziemy na Czerwone Wierchy i czarny szlak na Ścieżkę nad Reglami. To bardzo ciekawa i stosunkowo łatwa trasa doprowadzi Was po około 30 minutach na widokową przełęcz Przysłop Miętusi, a po 5 godzinach dotrze się nią na Kalatówki.

Za mostem wchodzimy na Cudakową Polanę, gdzie po przejściu kilkuset metrów po prawej stronie mijamy rozgałęzienie szlaków. Czarny szlak jako kontynuacja ścieżki nad Reglami, biegnie dalej na Przełęcz Przysłup Kominiarski. Następnie dzieli się na kolejne dwa szlaki. Jeden z nich prowadzi do doliny Lejowej a drugi przez przełęcz Kominiarską do dol. Chochołowskiej. Przed nami Polana Stare Kościelisko.

Historia Doliny Kościeliskiej

Dolina Kościeliska ma bardzo ciekawą historię. Przez wiele lat była wykorzystywana do celów pasterskich, a także przemysłowych jak górnictwo i hutnictwo oraz przemysł drzewny. Własnie na Polanie Stare Kościelisko, to miejsce gdzie stoi piękna bielona kapliczka pokryta gontem, zwana Kapliczką Zbójnicką. Kapliczka została zbudowana przez zbójników, a następnie rozbudowana przez miejscowych górników, o czym świadczą skrzyżowane młoty na gontowym dachu. Zaliczana jest do najstarszych zabytków sakralnych Tatr. Postawiono ją w miejscu drewnianego kościoła, kiedy na polanie w wieku XVIII i XIX wieku znajdował się tutaj młyn kruszący rudę, kuźnia, piec do wytopu metali, tartak i leśniczówka. Wydobywano tutaj rudy miedzi i srebra, a później żelaza. Działalność hutnicza w dol. Kościeliskiej zakończyła się na dobre w 1841. Na bazie dawnej osady, jej ówczesny właściciel Emanuel Homolacz chciał tutaj otworzyć ośrodek kuracyjno-letniskowy. Niestety budowę przerwała jego nagła śmierć. Na przekór ostremu klimatowi jaki panuje w Tatrach, na środku polany wciąż rośnie lipa, która przetrwała od połowy XIX wieku.

Kontynuacja szlaku

Idąc dalej Doliną Kościeliską dochodzimy do odnogi czarnego szlaku, który na lewo prowadzi do Jaskini Mroźnej. Jeśli nawet nie mają Państwo zamiaru pójść do jaskini, to z tego miejsca warto zboczyć z głównej drogi i podejść kilkadziesiąt metrów do znajdującego się u jej podnóża, jednego z największych źródeł w Tatrzańskich. Należy przejść przez most, następnie skierować na widoczny po prawej stronie podest wraz z barierką. Ze źródła woda rozlewa się w trzech kierunkach i dopływa do potoku Kościeliskiego. Osoby idące do Jaskini Mroźnej nie muszą być zaopatrzone w latarki, jaskinia ta, jako jedyna w Tatrach Polskich, jest wyposażona w oświetlenie elektryczne. Została odkryta w 1934 roku, przez wybitnego speleologa tatrzańskiego, Stefana Zwolińskiego. Jaskinia ze względu na hibernujące w niej nietoperze, udostępniana jest dla zwiedzających tylko w okresie od 26 kwietnia do końca października, w grupach z przewodnikiem tatrzańskim. Szlak jest jednokierunkowy, a powrót następuje w górnej części doliny.

Kilkaset metrów dalej odbija niebieski szlak na Halę Stoły i Suchy Wierch, na której zachowały się zabytkowe szałasy. To bardzo mało znany szlak i rzadko uczęszczany przez turystów. Szlak otwarty jest przez cały rok. Hala Stoły to nic innego jak hala pasterska. W pierwszej połowie XX wieku stał na niej szałas pasterski, obecnie nie ma już po nim śladu.

Podążając dalej, mijamy długą Pośrednią Kościeliską Bramę, zwaną tez Brama Kraszewskiego, aby za niespełna kilometr dojść do Polany Pisanej. W miejscach nasłonecznionych, możemy dostrzec kwitnące szarotki alpejskie. Latem kwitnie tutaj Wierzbówka Krzypica, która tworzy olbrzymie łany zarośli o różowo-fioletowych kwiatach.  Warto czasami również oglądnąć się za siebie, i rzucić okiem na wznoszące się turnie nad szlakiem. Na Polanie Pisanej kończy się trasa góralskich dorożek lub sań.

Hala Pisana

Końcowy przystanek dla dorożek. Dalszą trasę trzeba pokonać na pieszo, do końca szlaku pozostało około 2 km. Na końcu Polany Pisanej, odchodzi w lewo żółty szlak do Wąwozu Kraków. Jest to niewielki jar , z pionowymi ścianami i ciasnymi przejściami. Szlak jest jednokierunkowy, a jego trasa prowadzi wśród wapiennych skał, gałęzi, połamanych konarów drzew. Jego główną atrakcją turystyczną jest 37 – metrowa smocza jama, którą należny pokonać z własnym oświetleniem.

Zaraz za wylotem wąwozu wznosi się pionowa Skała Pisana jedno z najsłynniejszych miejsc w Tatrach. Spod skały szerokim strumieniem wypływa Potok Kościeliski.

Dolina Kościeliska to również jaskinie. Kilkanaście metrów za Skałą Pisaną odbiegają w prawo dwa szlaki. Czerwony do Jaskini Mylnej, a czarny szlak do Jaskini Raptawickiej. Obie jaskinie udostępnione są do zwiedzenia, niezbędne jest posiadanie czołówki, gdyż jaskinie nie posiadają oświetlenia.

Tuż przed dojściem do schroniska odbijając w lewo z głównej drogi, wiedzie szlak przez las lekko pod górę nad Staw Smreczyński, a szlak zielony na Czerwone Wierchy przez Ciemniak.

Dolina Kościeliska – Schronisko Ornak

Dochodzimy do Ornaczańskiej Polany, na której stoi schronisko PTTK im.Walerego Goetla, wybitnego przyrodnika, geologa i krajoznawce. Schronisko jest dość spore, wewnątrz jest jadalnia w której można zjeść ciepły posiłek, bufet, recepcja oraz kuchnia. Schronisko posiada również 48 miejsc noclegowych w pokojach wieloosobowych, oraz łazienki z natryskami. Goście mogą skorzystać również z sali wypoczynkowej z biblioteczką, a w podziemiach schroniska przygotowana została kuchnia turystyczna, oraz suszarnia na mokrą odzież. Mogą Państwo zaglądnąć na oficjalną stronę Schroniska Ornak i dowiedzieć się o stanie wolnych pokoi, jak je zarezerwować. Ornak (otwórz)

Schronisko znajduje się w Tatrach Zachodnich na wysokości 1100 m n.p.m., na terenie należącym dawniej do Hali Ornak. Z polany roztacza się piękny widok na szczyty Ornaku, Błyszcza, Bystrej i Kamienistej. Żółtym szlakiem możemy pójść przez przełęcz Iwanicką i dojść do doliny Chochołowskiej, albo przez Siwą przełęcz na Ornak. Piękna zimowa sceneria, w tle Błyszcz i Bystra. A kto jest spostrzegawczy powinien dojrzeć leżącego na śniegu człowieka? Piszcie w komentarzach, czy go widzicie. Zima potrafi malować szczególne obrazki więc skupcie się.

 

Dolina Kościeliska zimą wygląda wyjątkowo pięknie.