Zakopane i Piękno Tatr

Stary Kościółek i cmentarz na Pęksowym Brzyzku

Stary drewniany kościółek

Stary kościółek, jest jednym z najstarszych obiektów w Zakopanem. Całość kościoła wykonana jest z drewna modrzewiowego z dachem pokrytym gontem i wieżyczkami zwieńczonymi w sygnaturki. To zaraz po kaplicy, najstarsza sakralna budowa w mieście. Tuż obok kościoła znajduje się kamienna kapliczka i cmentarz Pęksowy Brzyzek.

Historia

W dawnych wiekach, kiedy jeszcze całe Podhale podlegało pod Nowy Targ, następnie częściowo, pod Czarny Dunajec i Chochołów, mieszkańcy Zakopanego, zaczęli się starać o budowę własnego kościoła. Na ten cel rolnik z Zakopanego, Paweł Gąsienica, zapisał w testamencie swój dom i grunt, a w latach pomiędzy 1800-1820 zbudował kamienną kapliczkę, i jak legenda mówi, ze zbójnickich pieniędzy. Od tamtej pory, w kaplicy odprawiano msze św. i głoszono nauki dla ludu. Natomiast drewniany Kościół Matki Bożej Częstochowskiej został zbudowany w 1847 r i poświęcony świętemu Klemensowi, na cześć fundatorki, Klementyny Homolacsowej. Kościół w początkowej fazie, był jednonawowy,  prace ciesielskie prowadził Sebastian Gąsienica Sobczyk. Dopiero w kolejnych latach 1850-51 już pod patronatem proboszcza ks. Józefa Stolarczyka postanowiono go rozbudować. 

Gdzie się znajduje?

Stary Kościółek znajduje się przy ulicy Kościeliskiej, najstarszej ulicy w Zakopanem, która została uznana jako żywy skansen. Znajdują się na niej najstarsze drewniane zabudowania, mające ponad 100 – letnią historię. Większość z nich zachowała swoją pierwotną formę i kształt niezmienny od lat. Dzisiaj opiszemy tylko Kościółek i cmentarz na Pęksowym Brzyzku, a do ulicy Kościeliskiej wrócimy w kategorii Architektura Drewniana.

Ulica Kościeliska zaczyna się na końcu Krupówek, idąc w dół przy zbiegu z ulicą Nowotarską. Dochodzimy do przejścia podziemnego, którym należy przejść na drugą stronę ulicy. Idąc na wprost dojdziemy na targ pod Gubałówkę, my natomiast skręcamy w lewo. Po dwóch minutach pojawi się nam .  Ze względu na coraz większą liczbę parafian i licznych gości przybywających do Zakopanego, dobudowano południowe przedłużenie nawy i wieżę. 

042

Kościółek od frontu, pięknie przedstawia się o każdej porze roku.

  043034

045047046032

Wnętrze kościoła

Wnętrze kościoła jest bogate w charakterystyczne zdobienia, w większości wykonane przez lokalnych artystów. Wśród nich należy wymienić ludowego rzeźbiarza, Wojciecha Kułach- Wawrzyńcoka, który stworzył ołtarz główny, oraz dwa mniejsze ołtarze, znajdujące się po bokach kościoła.  W ołtarzu głównym znajduje się kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która jest patronką świątyni. Wnętrze zdobi, piękna kolekcja małych obrazów malowanych na szkle, przedstawiające drogę krzyżową.

049050

051

Kapliczka Gąsieniców

Tuż obok kościółka znajduje się wspomniana wcześniej, murowana kapliczka Gąsieniców,  wzniesiona prawdopodobnie, jak głosi legenda, dla odkupienia grzechów Pawła Gąsienicy. W 1861 r. kaplica została odnowiona i poświęcona przez ks. Józefa Stolarczyka. Po II wojnie światowej za kolejnego ks. proboszcza Jana Tobolaka, wnętrze kapliczki odremontowano wg projektu Antoniego Kenara, i nadano jej nazwę, pod wezwaniem dwóch świętych słowiańskich, Andrzeja (Świerada) i Benedykta (Stojsława). Figurki obu świętych są głównymi elementami zdobniczymi kapliczki. Kapliczkę można zwiedzać tylko z zewnątrz.

052038

 

037055

054

060056

Z tej perspektywy nieziemsko wygląda kościółek z Giewontem w tle.

059

Cmentarz na Pęksowym Brzyzku

Idąc dalej od kaplicy dojdziemy do bramy, która poprowadzi nas za mury najstarszego cmentarza na Pęksowym Brzyzku. Na cmentarzu zwanym również Cmentarzem Zasłużonych pochowane są osoby, które przysłużyły się do rozwoju kultury w Zakopanem i na Podhalu.

061

062

070

W tym miejscu warto zatrzymać się na dłużej i poznać historię cmentarza. Nazwa cmentarza pochodzi od nazwiska darczyńcy ziemi Jana Pęksy. Znajduje się tutaj około 500 grobów w tym 250 zasłużonych. Wiele nagrobków zrobionych jest z drewna z pięknymi drewnianymi krzyżami, rzeźbionymi w motywy góralskie. Pochowani są tutaj między innymi, Stanisław Marusarz, Helena Marusarzówna, Kornel Makuszyński, Tytus Chałubiński i wiele innych osób , które zapisały się w dziejach miasta i Tatr.

069065

Obecnie Kościółek cieszy się dużą popularnością wśród nowożeńców. Msze odprawiane są  w godz  8.30, 10.00, 18.00.

Zapraszamy serdecznie na kolejnego naszego bloga. Zdjęcia objęte prawami autorskimi.            Autor: Magdalena Lipkowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *