Górskie wędrówki coraz częściej kończą się nie w schronisku, tylko pod gołym niebem. Lekki biwak w lesie, kilka godzin ciszy, poranna mgła nad doliną i kawa gotowana na małej kuchence to dla wielu turystów najlepszy sposób na reset. Żeby taki wypad był wygodny, a nie męczący, trzeba dobrze zaplanować sprzęt. W tym tekście podpowiadamy, jak spakować plecak na krótki nocleg w Beskidach, Gorcach czy Pieninach i co warto wiedzieć, zanim ruszysz w teren.
Najpierw zasady: gdzie wolno nocować
Zanim kupisz sprzęt, sprawdź, gdzie w ogóle możesz rozbić biwak. W parkach narodowych, także w Tatrzańskim Parku Narodowym, nocowanie poza wyznaczonymi miejscami jest zabronione. W lasach zarządzanych przez Lasy Państwowe obowiązują własne zasady, a w wielu nadleśnictwach działa program „Zanocuj w lesie”, który pozwala legalnie spędzić noc w określonych miejscach i na jasno opisanych warunkach. Warto wejść na stronę nadleśnictwa i sprawdzić regulamin przed wyjazdem. Pamiętaj też, że ogień wolno rozpalać tylko w miejscach do tego przeznaczonych, a najlepszym pomysłem na ciepły posiłek jest mała kuchenka turystyczna.
Dlaczego hamak zamiast namiotu
Hamak waży zwykle mniej niż namiot, zajmuje niewiele miejsca w plecaku i pozwala spać w miejscach, w których nierówny grunt, korzenie albo kamienie uniemożliwiłyby rozbicie namiotu. Wystarczą dwa mocne drzewa oddalone od siebie o kilka metrów. Śpisz nad ziemią, więc nie przeszkadza Ci wilgoć ani mrówki, a po deszczu nie musisz szukać suchego kawałka trawy. Dobrze dobrane hamaki turystyczne składają się w małą paczkę, a ich rozwieszenie zajmuje kilka minut, gdy raz opanujesz technikę.
W praktyce zestaw do spania w hamaku składa się z kilku elementów: samego hamaka, taśm do zawieszenia, tarpa chroniącego przed deszczem i wiatrem oraz izolacji od spodu. To ostatnie jest kluczowe. Ciało w hamaku ściska śpiwór pod sobą, więc chłód wpada od dołu nawet przy ciepłej nocy. Rozwiązaniem jest podpinka, czyli specjalny śpiwór zawieszany pod hamakiem, albo dobra mata izolacyjna włożona do środka. Bez tego nawet zimowy śpiwór niewiele pomoże.
Jak prawidłowo rozwiesić hamak
Wybierz zdrowe, żywe drzewa o dostatecznie dużym pniu i sprawdź, czy nad Twoją głową nie ma suchych konarów. Do zawieszenia używaj szerokich taśm zamiast cienkich lin, bo nie wrzynają się w korę i nie niszczą drzew. Hamak powinien wisieć pod kątem około trzydziestu stopni względem linii zawieszenia, a jego siedzisko na wysokości mniej więcej krzesła. Zbyt mocno napięty hamak jest niewygodny i mniej bezpieczny, a lekko obwisły pozwala ułożyć się po skosie i spać prawie płasko. Tarp rozwieś nad hamakiem tak, by wystawał z obu stron dalej niż Twoje stopy i głowa.
Nóż, który przyda się w lesie
Drugim elementem, o którym warto pomyśleć, jest solidny nóż. W lesie służy do zupełnie zwyczajnych rzeczy: przygotowania kołków do tarpa, przecinania sznurka, strugania patyka do kuchenki, krojenia jedzenia czy obróbki drewna na opał w miejscu, gdzie ogień jest dozwolony. Do takich zadań najlepiej sprawdzają się noże bushcraftowe, czyli konstrukcje ze stałym ostrzem, prostą rękojeścią i stalą, która dobrze znosi wilgoć. Nie musi być drogi, ale powinien dobrze leżeć w dłoni i być łatwy do naostrzenia w terenie. Zwróć uwagę na długość ostrza, przekrój rękojeści i to, czy jest do niego dołączona osłona, w której bezpiecznie schowasz nóż w plecaku.
Pamiętaj, że nóż to narzędzie, a nie zabawka. Zawsze tnij od siebie, siadaj w stabilnej pozycji i nie używaj go w pobliżu innych osób. Zanim wyjdziesz w teren, poćwicz w domu chwyt i ostrzenie. Nie zapomnij też o apteczce, w której jest zestaw opatrunkowy i plastry, bo małe skaleczenia zdarzają się nawet doświadczonym turystom.
Co jeszcze zabrać w plecaku
Oprócz hamaka i noża potrzebujesz śpiwora dopasowanego do prognozowanej temperatury, czołówki z zapasową baterią, kuchenki i naczynia na wodę, filtra do wody lub tabletek uzdatniających, ciepłej warstwy ubrania oraz map w formie papierowej i w telefonie. W górach pogoda potrafi zmienić się w godzinę, więc kurtka przeciwdeszczowa jest obowiązkowa niezależnie od sezonu. Jedzenie wybieraj lekkie i wysokokaloryczne, a odpadki zawsze zabieraj ze sobą. Sprzęt, który sprawdza się w takich warunkach, znajdziesz w ofercie sklepu bushcraftowego Leśni Ludzie, gdzie od lat testuje się go w praktyce.
Bezpieczny powrót
Po nocy w lesie zostaw po sobie miejsce takie, jakie zastałeś: zwiń taśmy, sprawdź, czy nie zostały śmieci, i rozejrzyj się, czy niczego nie zapomniałeś. Poinformuj bliską osobę, dokąd się wybierasz i o której planujesz wrócić. Zapisz w telefonie numer alarmowy w górach i pobierz aplikację ratunkową. Dobrze zaplanowany, krótki wypad z hamakiem i plecakiem pozwala poznać góry z zupełnie innej strony: bez tłumów i pośpiechu, za to z gwiazdami nad głową i kawą o świcie.